Anasayfa
En Çok Okunanlar
En Yeniler
Üye Girişi



Ekleyen : admin Okunma Sayısı : 1042
Ekl. Tar: 30-12-2013 Gün. Tar: 20-02-2014

Bu Yazıda Neler Var

  • Hece Ses Ünlü Düşmesi Nedir (Özet)
  • Hece Düşmesi Nedir
  • İlgili Yazılar

    01 | Hece Düşmesi
    02 | Ünlü Kaybı
    03 | Ünlü Kaybı

    Bakınız :
    1. Ünlü Düşmesi
    2. Ünlü Kaybı

    Hece Ses Ünlü Düşmesi Nedir (Özet)

    İki heceli bazı kelimeler, ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında, ikinci hecedeki dar ünlülerini yitirirler. Bu olaya ünlü düşmesi denir.

    Örnekler:
    Burun - bur- u -nu - burnu (Düşen ses -u-)
    Emir - em- i -ri - emri (Düşen ses -i-)
    Fikir - fik- i -ri - fikri (Düşen ses -i-)
    İçeri - içer- i -si - içersi (Düşen ses -i-)
    N e + için - niçin (Düşen ses -e-)
    N e + asıl - nasıl (Düşen ses -e-)
    Ner e de - nerde (Düşen ses -e-)

    Hece Düşmesi Nedir


    Bazı sözcüklerin çekimlenirken veya füretilirken, seslerinden birisinin düşmesi olayına "ses düşmesi" denir.

    a) Sonunda "k" ünsüzü bulunan sözcüklere küçültme eki getirildiğinde sondaki "k" ünsüzü düşer.
    yumuşa k + çık -> yumuşacık minik + cik —> minicik
    küçü k + cük —> küçücük ufak + cık -> ufacık

    b) Bazı sözcüklerden " -l" ekiyle fiiller türetilirken sözcük sonlarındaki "k" ünsüzleri düşer.
    yükse k + l -» yükselmek
    alça k + l -» alçalmak
    ufa k + l —> ufalmak

    c) İki heceden oluşan ve ikinci hecesinde dar ünlü bulunan organ ve akrabalık adlarına ünlü ile başlayan bir ek getirildiğinde ikinci hecedeki dar ünlü düşer.
    om u z + u -» omzu
    u l + u -» oğlu
    al ı n + ı —> alnı

    d) Arapçadan dilimize geçen bazı sözcükler yardımcı fiillerle birleşik fiil yaparken veya ünlü ile başlayan ek aldıklarında ikinci hecedeki dar ünlü düşer.
    em i r + i -> emri em i r + etmek -» emretmek
    ak ı l + a -» akla ak ı l + etmek -» akletmek

    e) Bazı bileşik sözcüklerde, sözcük içindeki benzer hecelerden ya da ünlülerden biri düşer.
    pazar + e rtesi -> pazartesi
    bir i + birine -> birbirine
    cuma + e rtesi —> cumartesi

    f) Turkçede iki ünlü yan yana bulunmadığı için ünlü ile biten bir sözcük ünlü ile başlayan bir sözcükle birleşirken ünlülerden biri düşer. Buna "aşınma"da diyebiliriz.
    n e + için —> niçin
    kahv e + altı —> kahvaltı
    n e + asıl -» nasıl

    g) Bazı isimlerden " - le - " ekiyle fiil türetilirken sözcüğün son hecesindeki ünlü düşer.
    iler i + le -> ilerlemek
    kok u + la -» koklamak

    h) Bazı fiillerden yeni sözcükler türetilirken fiillerin ikinci hecelerindeki dar ünlüler düşer.
    ay ı r + ıntı —> ayrıntı savur + ul -» savrulmak
    dev i r + ik -> devrik

    ÖRNEK
    "Gecenin birinde fecre karşı,
    Güneşten evvel doğdu ufukta,
    Mustafa Kemal'in altın başı."

    mısralarında yer alan aşağıdaki kelimelerin hangisinde hece düşmesi vardır?
    a)evvel b)ufuk c)birinde d)fecre

    ÇÖZÜM
    İki heceden oluşan ve ikinci hecesinde dar ünlü bulunan sözcükler ünlü ile başlayan ek aldıklarında ikinci hecedeki dar ünlü düşer. "Fecir" sözcüğü de hal ekini alınca ikinci hecedeki dar ünlü düşmüştür.

    Yanıt: D

    ÖRNEK
    Aşağıdaki kelimelerin hangisinde ses düşmesi yoktur?
    A) Küçücük B) Büyücek
    C) Ufacık D) Kısacık

    ÇÖZÜM
    "Küçük, büyük, ufak" sözcükleri küçültme ekini alırken sözcük sonlarında bulunan "k" sesleri düşmüştür. "Kısa " sözcüğünde ise ses düşmesi olmamıştır.

    Yanıt : D

    Benzer Yazilar

    

    En Son Eklenenler

    05 | ordövr ordövr

    En Çok Okunanlar

    04 | Sıfat Sıfat
    09 | Zamir Zamir
    10 | Panel Panel
    
    ..:: Online Uyeler ::..
     Nedir.Org Bi soru sor