Nedir Yeni

Hece Düşmesi Nedir

Yeni
Bakınız :
1. Ünlü Düşmesi
2. Ünlü Kaybı

Hece Ses Ünlü Düşmesi Nedir (Özet)

İki heceli bazı kelimeler, ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında, ikinci hecedeki dar ünlülerini yitirirler. Bu olaya ünlü düşmesi denir.

Örnekler:
Burun - bur- u -nu - burnu (Düşen ses -u-)
Emir - em- i -ri - emri (Düşen ses -i-)
Fikir - fik- i -ri - fikri (Düşen ses -i-)
İçeri - içer- i -si - içersi (Düşen ses -i-)
N e + için - niçin (Düşen ses -e-)
N e + asıl - nasıl (Düşen ses -e-)
Ner e de - nerde (Düşen ses -e-)

Hece Düşmesi Nedir


Bazı sözcüklerin çekimlenirken veya füretilirken, seslerinden birisinin düşmesi olayına "ses düşmesi" denir.

a) Sonunda "k" ünsüzü bulunan sözcüklere küçültme eki getirildiğinde sondaki "k" ünsüzü düşer.
yumuşa k + çık -> yumuşacık minik + cik —> minicik
küçü k + cük —> küçücük ufak + cık -> ufacık

b) Bazı sözcüklerden " -l" ekiyle fiiller türetilirken sözcük sonlarındaki "k" ünsüzleri düşer.
yükse k + l -» yükselmek
alça k + l -» alçalmak
ufa k + l —> ufalmak

c) İki heceden oluşan ve ikinci hecesinde dar ünlü bulunan organ ve akrabalık adlarına ünlü ile başlayan bir ek getirildiğinde ikinci hecedeki dar ünlü düşer.
om u z + u -» omzu
u l + u -» oğlu
al ı n + ı —> alnı

d) Arapçadan dilimize geçen bazı sözcükler yardımcı fiillerle birleşik fiil yaparken veya ünlü ile başlayan ek aldıklarında ikinci hecedeki dar ünlü düşer.
em i r + i -> emri em i r + etmek -» emretmek
ak ı l + a -» akla ak ı l + etmek -» akletmek

e) Bazı bileşik sözcüklerde, sözcük içindeki benzer hecelerden ya da ünlülerden biri düşer.
pazar + e rtesi -> pazartesi
bir i + birine -> birbirine
cuma + e rtesi —> cumartesi

f) Turkçede iki ünlü yan yana bulunmadığı için ünlü ile biten bir sözcük ünlü ile başlayan bir sözcükle birleşirken ünlülerden biri düşer. Buna "aşınma"da diyebiliriz.
n e + için —> niçin
kahv e + altı —> kahvaltı
n e + asıl -» nasıl

g) Bazı isimlerden " - le - " ekiyle fiil türetilirken sözcüğün son hecesindeki ünlü düşer.
iler i + le -> ilerlemek
kok u + la -» koklamak

h) Bazı fiillerden yeni sözcükler türetilirken fiillerin ikinci hecelerindeki dar ünlüler düşer.
ay ı r + ıntı —> ayrıntı savur + ul -» savrulmak
dev i r + ik -> devrik

ÖRNEK
"Gecenin birinde fecre karşı,
Güneşten evvel doğdu ufukta,
Mustafa Kemal'in altın başı."

mısralarında yer alan aşağıdaki kelimelerin hangisinde hece düşmesi vardır?
a)evvel b)ufuk c)birinde d)fecre

ÇÖZÜM
İki heceden oluşan ve ikinci hecesinde dar ünlü bulunan sözcükler ünlü ile başlayan ek aldıklarında ikinci hecedeki dar ünlü düşer. "Fecir" sözcüğü de hal ekini alınca ikinci hecedeki dar ünlü düşmüştür.

Yanıt: D

ÖRNEK
Aşağıdaki kelimelerin hangisinde ses düşmesi yoktur?
A) Küçücük B) Büyücek
C) Ufacık D) Kısacık

ÇÖZÜM
"Küçük, büyük, ufak" sözcükleri küçültme ekini alırken sözcük sonlarında bulunan "k" sesleri düşmüştür. "Kısa " sözcüğünde ise ses düşmesi olmamıştır.

Yanıt : D



Hece Düşmesi Resimleri

Hece Düşmesi Sunumları

Henüz bu yazıya eklenmiş dosya (powerpoint,pdf,word) bulunmamaktadır.

Hece Düşmesi Videoları

Henüz bu yazıya eklenmiş video bulunmamaktadır.
Ekleyen User Avatar
Mercan Genç admin@nedir.org
Paylaş
301 Puan
129 Takipçi
2731 Okunma
Sponsorlu Bağlantı

İlgili Yazılar

01 | Hece Düşmesi
02 | Ünlü Kaybı
03 | Ünlü Kaybı

Çıkış yapmak istediğine emin misin?

Evet Vazgeç